La revolucia vertikaliĝo: jen kial la homoj paŝas rekte

Esperanto

Antonio Riccio

Antaŭ longa tempo la homoj kutime iris krure kaj brake, same kiel ĉiaj kvarmembraj kreitaĵoj. La homoj estis pli rapidaj ol leporo, leopardo aŭ rinocero.

Kruroj kaj brakoj estis inter si pli proksimaj ol aliaj korpopartoj: inter ili la artikoj similis: ŝultroj respondis al koksoj; kubutoj al genuoj; maleoloj al pojnoj; piedoj al manoj, ĉiu kun kvin unghavaj fingroj. La fingroj, de halukso kaj polekso ĝis etfingro, same sekvis unu la alian. Dum tiuj tagoj la polekso, same kiel la halukso, estis pli proksima al la aliaj fingroj.

Kruroj kaj Brakoj konsideris sin mem kiel parencojn.

Helpante sin reciproke, ili ebligis, ke la korpo laŭvole iru ĉien: iri al bazaro, butikumi, grimpi supren-suben sur arbon aŭ monton, konklude moviĝi ĉiŭdirekten. Eĉ en la akvo, ili laboris en konsento por helpi la korpon flosi, naĝi aŭ subnaĝi.

Iliaj interrilatoj estis bazitaj sur demokrateco kaj egaleco. Ili povis ankaŭ deprunti funkcion de korpaj organoj, nome: paroli buŝe, aŭdi orele, flari naze kaj eĉ vidi okule.

Ilia perfekta kaj stabila akordiĝo igis la aliajn korpopartojn verdaj de envio.
Tiuj malamis cedi al la parencoj siajn apartajn talentojn. Ĉar Kruroj kaj Brakoj kelkfoje ilin anstataŭis, ili estis blindigitaj de ĵaluzo.

Do tiuj komencis intrigi kontraŭ la du paroj.

Lango adoptis tiun planon de Cerbo, kiu tuj estis plenumita.
Ĝi laŭte komencis sin demandi pri la realaj povoj de Kruroj kaj Brakoj. Ĝi sin demandis, kiu estas el ili la plej forta.

Nu, ĉiu paro da membroj, kiu neniam turnis sian atenton al tio, kion la alia faras aŭ povos fari, nun diris buŝe, ke ĝi estas por la korpo la plej grava.

Post iom da tempo ili komencis interdisputi pri la eleganteco; Brakoj laŭdis la longajn maldikajn manfingrojn, poste kontraŭe, ili parolis kun moka tono pri la mallongaj dikaj piedfingroj. Tiam la piedfingroj prete reagis dirante moke, ke la maldikaj manfingroj havas aspekton de malsatantoj. Ĉar tio longe daŭris, ili ne plu kunlaboris en plena akordo.
Sume la afero precipe koncernis la povadon; nu ili turnis sin mem al aliaj korpopartoj por arbitracio.

Lango proponis konkurson.
Kia brila ideo!, ĉiuj konsentis. Nu, kion fari?

Kelkaj proponis matĉon de wrestling – lukti per kruroj kaj brakoj.

Aliaj konsilis, ke oni skermu, ĵonglu, kuru, ludu ŝakojn aŭ damojn, sed ĉiuj proponoj estis malaprobitaj, ĉar ili estis malfacilaj por aranĝo aŭ malbonaj por unu aŭ la alia membro.

Ankoraŭfoje Lango ŝtelis ideon de Cerbo kaj prezentis facilan solvon. Laŭvice la du paroj proponos defion.

Kruroj kaj Brakoj tion akceptis.

La konkurso havis lokon en senarbejo ĉe rivero. Nun kiam kelkaj korpopartoj sin okupas pri la interna defio, ĉiuj organoj iĝis tre singardaj por eviti, ke la korpo falu en danĝeron.

Okuloj atente ĉirkaŭrigardis por ekvidi ĉian danĝeron, eĉ la malplej seriozan aŭ proksiman;
Oreloj estis pretaj aŭdi sonojn, eĉ la malplej percepteblajn, ĉar malproksimaj;

Nazo purigis la naztruojn, ĝi estis la plej taŭga por flarsenti la danĝerojn, kiujn preteratentis vidado kaj aŭdado;

Lango pretis kriegi alarmon.

Vento disvastigis la sciigon pri la konkurso en ĉiuj anguloj de la arbaro, akvo kaj aero. La kvarpieduloj estis la unuaj, kiuj kolektiĝis, multaj el la plej grandaj kunportis verdajn branĉojn por montri, ke ili alvenis en paco.

Estis bunta svarmo da Leopardoj, Gepardoj, Leonoj, Rinoceroj, Hienoj, Elefantoj, Ĝirafoj, Kameloj, longkornaj Bovoj kaj kurtkornaj Bubaloj, Antilopoj, Gazeloj, Leporoj, Talpoj, kaj Ratoj.

Akvaj Bestoj, Hipopotamoj, Fiŝoj, Krokodiloj, parte emerĝante kuŝigis sian supran parton de la korpo sur la riverbordo.

Dupieduloj,Strutoj, Meleagroj kaj Pavoj, vigle svingis la flugilojn; Birdoj sur arboj pepadis; Griloj senhalte kantadis.

Araneoj, Vermoj, Miriapodoj, krablis sur teron aŭ arbojn.
Kameleonoj ŝtele, singarde, lante iris, dume Lacertoj rapidkuris tien kaj tien kaj neniam haltis ĉe loko.

Simioj, Ĉimpanzoj, Goriloj, saltadis de branĉo al branĉo.
Krome Arboj kaj Arbustoj delikate ondiĝis tien kaj reen, kliniĝis, kaj fine restis senmovaj laŭvice.

Buŝo malfermis la konkurson kun kanto:

Ni tiel faras por esti feliĉaj
Ni tiel faras por esti feliĉaj
Ni tiel faras por esti feliĉaj
Ni ĉiuj egale devenas de sola Naturo

Kruroj kaj Brakoj promesis akcepti trankvile la verdikton, kaj do ili ne kapricos nek faros bojkoton nek faros strikon nek faros lantecan strikon.

Brakoj prezentis la unuan defion: ili terenĵetos lignopecon. La dekstra aŭ maldekstra kruro, aŭ la kruroj kune, devos preni de la tero la lignopecon kaj poste ĝin forĵetos.

Dum la provo ili povos laŭvole interkonsiliĝi kaj uzi la piedfingrojn, kune aŭ aparte, por ke tiuj helpu plenumi ĉiamaniere la taskon.

Nu, ili penis ruli kaj ŝovi la lignopecon; malgraŭ ĉia klopodo ili ne sukcesis ĝin preni de la tero: entute per piedbatoj ili sukcesis nur ĝin movi antaŭen je kelkaj coloj.

Tion vidante, la manfingroj, per buŝo, komencis ripete eligi sonojn de ridado.

Post kiam la defianto Brakoj paradis per sia svelta aspekto, kvazaŭ ĝi partoprenus en konkurso pri beleco, per sinsekvaj pluraj manieroj ĝi prenis de la tero la lignopecon. Kiam ili ĝin ĵetis foren en la arbaron, spektantoj kaj konkurantoj eligis kune ekkriojn de admiro.
Poste ili montris aliajn talentojn:

ili plukis tre malgrandajn sablerojn de bovlo por rizo; ili tredis fadenojn en kudriltruojn; ili faris tre etajn puliojn por movi la plej pezajn lignopecojn; ili faris kelkajn lancojn, kiuj estis ĵetitaj ŝufiĉe malproksimen; konklude ili per manfingroj povas fari, kion Kruroj povas fari per piedfingroj nur en sia imago.

Nu al Kruroj restis nur admiri elmontradon de lerteco kaj fleksebleco fare de la parenco per sveltaj manoj. La brakoj de la spektantoj aplaŭdis tondre, en signo de estimo kaj solidareco, siajn similulojn, kio tre konsternis Krurojn.

Tamen ili ne sin sentis venkitaj: ja kvankam ili estis tie ankoraŭ iom tristaj, farante per la dikaj piedfingroj svagajn cirkletojn sur la sablo ili elpensis la plej bonan el la defioj.

Fine por Kruroj kaj piedfingroj venis la vico prezenti defion. Ili mem asertis, ke ilia defio facilas: la manoj devos pasigi la tutan korpon tra ringego.

La arogantaj manfingroj opiniis, ke la defio tre facilas. La spektaklo estas vidinda.

La korpo estis tute renversita. La manoj tuŝis la teron; la okuloj estis tiel proksimaj al la tero, ke ili ne plu povis plene ĉirkaŭrigardi; la polvo en la naztruoj kaŭzis ternojn; Kruroj kaj piedfingroj moviĝis en la aero tien kaj reen. “Nyayo juu” laŭte kantis gaje la spektantoj:

Nyayo Nyayo juu
Hakuna matata
Fuata Nyayo
Hakuna matata
Turukeni angani

Samtempe ĉiuj fiksis sian atenton sur Brakoj kaj manoj.
Tiuj, kiuj antaŭ nelonge jam montris posedi multon da eksterordinaraj talentoj, nun pene sukcesis antaŭeniri je unu jardo.

Post malmulte da paŝoj la manoj eligis krion de doloro kaj Brakoj ŝanceliĝantaj balanciĝantaj lasis fali la korpon.

Ripozinte iom, ili faris novan klopodon.

Ĉi-foje oni penis disetendi la fingrojn, por ke ili gluiĝu pli bone al la tero, sed nur la poleksoj estis etenditaj kun sukceso.

Poste ili klopodis moviĝi kiel ĉarorado, sed ĉi tio ne estis permesata, ĉar tiu moviĝo postulas ankaŭ la uzon de Kruroj.

Nun estis la vico por la piedfingroj ridi. En komparo kun la manfingroj, kiuj jam ridaĉis, ili ridis gorĝe.

Tre koleraj pro ilia malŝato, Brakoj penis forte movi la korpon. Sed ili ne estis kapablaj fari paŝon. Lacegaj, manoj kaj fingroj kapitulacis.

Nun la feliĉaj Kruroj elmontris siajn atletajn talentojn: ne lasante fali la korpon, ili surloke takte batis per la piedoj, trotis, kuris, saltadis en alto kaj en longo.

Ĉiuj piedoj de la spektantoj komencis piedbati la teron en signo de ŝato kaj solidareco.

Tiam Brakoj levis siajn manojn por protesti kontraŭ tiu ne sporta konduto; oni forgesis intence, ke nun estas ilia vico sin elmontri.

Nu ili ĉiuj, inkluzive de la spektantoj, rimarkis strangaĵon pri Brakoj: la poleksoj, kiuj estis etenditaj kiam la manoj klopodis movi la korpon, nun estis pli malproksimaj de la aliaj fingroj.

La rivaloj estis pretaj denove mokridi, kiam ili rimarkis ankaŭ tion: neniom tia polekso igis malpli efikaj la manojn; ĝi plibonigis ilian kapablon kapti kaj teni.

Kio tio estas? Monstraĵo, kiu ŝanĝiĝis al bonaĵo!

Dum kvin tagoj respondaj al nombro de la fingroj de ĉiu membro, la diversaj partoj de la korpo diskutis pri la venkonto.

Ili penis trovi solvon, tamen ili ne sukcesis fari elekton, ĉar ĉiu paro da membroj estis la plej brava en tio, kion ĝi faras; do neniu povas ignori la alian.

Poste ili komencis filozofii: ĉiuj sin demandis, kio do estas la korpo, kaj ili ĉiuj komprenis, ke la korpo estas tutaĵo el diversaj partoj, kiuj interagas. Ĉiu korpoparto devas bone funkcii, por ke la tuta korpo bone funkciu.

Por eviti, ke en la estonteco tiu konkurso aŭ alia simila situacio okazu, ĉiuj korpopartoj kune decidis, ke ekde nun la korpo devos paŝi rekte: firmaj kruroj sur la grundo kaj liberaj brakoj en la aero.

La korpo estis kontenta pri tio, sed ĝi permesos al la infanoj kvarpiediri, por ke ili ne forgesu sian originon.

Poste oni destinis por ĉiu taskon: la kruroj transportos la korpon tien, kie la manoj laboros farante aŭ uzante instrumentojn.

Sume oni destinis por kruroj kaj piedoj la pezan taskon transporti la korpon, kaj por la etenditaj lertaj manoj la taskon doni formon al materialo kaj porti la manĝaĵon ĝis la buŝo.

La buŝo maĉos dente la nutraĵon, kiu estos englutita. En la stomako ĝi estos transformita en bonan likvon, kiu poste alvenos en la intesto de kie ĝi estos distribuita al ĉiuj foraj anguloj de la korpo. Dume la digestaj ruboj, antaŭ ol esti eliminitaj, trapasos la kloakan intestan kanalon: la fekaĵo kuŝos sur la apertaj kampoj aŭ estos enterigita, por ke ĝi fekundigu la grundon.La plantoj fruktos; oni plukos mane la plej karnajn fruktojn, kiuj estos manĝitaj.

Ho jes, jen la Rado de la Vivo!

Krome oni decidis pri la ludado kaj amuziĝo:

per la buŝo oni kantos, ridos kaj parolos,
per la kruroj oni ludos futbalon kaj kuros,
per la manoj helpataj de la kruroj per kiuj oni kuros, oni ludos basketbalon kaj basbalon. Per la kruroj oni precipe ludos la atletajn sportojn.

La klara divido de laboro inter ĉiuj faros la homan korpon eksterordinara biomaŝino supera je kapableco al ĉiuj aliaj estaĵoj.

Kaj tamen la diversaj korpopartoj komprenis, ke tia definitiva aranĝo ne plene povos eviti, ke oni venu ankoraŭfoje en konflikton.

La kapo, la plejsupra korpoparto, povus pensi, ke ĝi estas pli bona ol la piedoj tuŝantaj la teron aŭ ĝi estas la estro, kaj do la malsupraj korpopartoj estas nur servantoj.

Do oni klarigis, ke ĉiuj, de la kapo ĝis la piedoj, egale havos la povon. Por forigi ĉiujn dubojn oni decidis, ke doloro kaj ĝojo sentataj de unu estos samtempe sentataj de ĉiuj aliaj.
Fine oni diris, ke kiam la buŝo parolos, ĝi parolos en la nomo de la tuta korpo.

Ili ĉiuj ekkantis:

En nia korpo
ne estas servantoj.
En nia korpo
ne estas servantoj.
Reciproke ni servas nin.
Unu por ĉiuj, ĉiuj por unu.
Reciproke ni servas nin.
Unu por ĉiuj, ĉiuj por unu.
Reciproke ni servas nin.
Lange ni ĉiuj parolas.
Reciproke ni helpas nin.
Ni faras la korpon sana.
Reciproke ni helpas nin.
Ni faras la korpon sana.
Unueco estas beleco.
Ni kunlaboras por fari la korpon sana.
Ni kunlaboras por fari la korpon sana.
Unueco estas forto.

Tiu kanto “Ni Ĉiuj estas Korpo” estis adoptita kiel himno. Ekde tiam la kantado montris la diferencon inter homoj, bestoj kaj tiuj, kiuj rifuzis la revolucian vertikaliĝon.

Kvankam la kvarpieduloj atente rigardis ĉion, ili ne volis partopreni en tiu revolucio. La afero pri la kantado ŝajnis al ili ridinda, ĉar la buŝo servas por manĝi kaj ne por kanti.
Laŭ Naturo, ili konservative decidis ne ŝanĝi siajn ĉiamajn kutimojn.

Kiam la homoj konsideras sian korpon kiel tutaĵon, ili ne eraras, sed kiam la kapo blinde konfliktas kun la aliaj korpopartoj, tiam la homoj alproksimiĝas al tiuj, kiuj ne volis paŝi rekte.


Antonio Riccio is an Italian writer and translator who won second place in the International Prize for Translation in Esperanto – Republic of San Marino 2018. He studied Esperanto at the Italian Esperanto Institute, Turin. His works in Esperanto include The land of the fairies tales/La fabellando, and According to Pasolini/Laŭ Pasolini.

“Company of Wolves” by Kathleen Sawyer

Kathleen Sawyer - Company of Wolves web

“Company of Wolves”

“Company of Wolves” is based on the Angela Carter short story.  This piece is a meditation on the transformative power of situations that spark fear. The all-consuming power of terror can lead to renewal, rebirth, and personal development.

Title: Company of Wolves
Year: 2011
Medium: Ballpoint pen on card
Size: A4


Kathleen Sawyer is a draughtsperson working exclusively in ballpoint pen. She completed her Masters in Fine Art in Grahamstown, South Africa. Her interests revolve around portraiture and the body, fairytales, and feminist/mature themes. She can be reached at katsawdraw [at] outlook [dot] com, KatSaw.com, Twitter: @katsawdraw and Facebook: /katsawdraw

Thank you!

“Minefields” and “Just the tip” by George Hunt

Minefileds

“Minefields” by George Hunt

“Minefields” (2016) is a graphic representation of how our own minds through fear close us off to those around us.

6. Just the tip

“Just the tip” (2015) by George Hunt

“Just the tip” (2015) revolves around my fear for the younger generations to follow us as well as the fear I feel about bringing a young person into a world like this.


George Alexander Hunt is a multi-faceted international full time artist. Proficient in creating poetically flowing live artworks. That have attracted collectors’ from the Middle East and Asia. He demonstrates many extraordinary skills, with a multitude of mediums and, an understanding of asymmetric balance that leaves you feeling afloat, drifting through the many layers of his reality.

Akibelositi naka akibwoo: Kere de nyoo elosiata itung’a egweite itenara kuju

Teso

Eumot J. Omung’a, Ishmael Masake & Olubayi Olubayi

Lolong Seki, Itung’a Kere Aliatosi kakejen ka akanini kwape k’itieng kaluka kejen kaung’on. Akerete akilanya ipoi, irisai, kiton amosing’o. Edunyasi akanini kiton akejen akilanya isiepin luche. Akote kong’iping’in luche de iriamara kajokan kapaka ikoperen kiton itulin, asidong’oria ka akongin, ikuronyia ka ititinya kiton, akejen kiton akanini, ng’in diopet ajaasi ka ibokor ikanyi kiton ng’oli bokorit ajaasi kabelekek. Akanin kiton akejen ajaasi kibokoro ikanyi, alomun kobokorit kaloka polon bi nika aisia kiton ikadidil. Aparasia ng’un, ebokorit lokapon-kakani edunyasi kibokor kaluche kapa idunyatatar ebokorit lokapolon-kakejen kibokor iwong’ono luche. Anyarasi akejen ka kanini ikinachana luka mamai.

Eng’arakina kesi adakit akwaana nama kere ekote alosit: ogwelet, osokoni, aduka, akidok kuju kitoni kwap, okito kiton omoru, kiwaitin kere nama kibusakina alosite. Ka akipi de, esomaete nenipe aking’arakini akwaana akikieuna ka akipi, akikwang , ka akilum. Aseasi ikulepek lu ipugaete kesi ka kitirianut. Apedorosi akikopauni asoma kaluche de kapa kiporotoi alomuni kakituk, akipupu alomuni kakii,aking’uuni alomuni kokume , kitoni akitere alomun ka akonyene.

Asoma kesi kere ekamakina kojokan, nama asodiata luche atutubeta kakwaana akadakin noi. Akadakito akikopakin ikinachana apirianut kes. Abu aronusu-ketau kes kitumudukata kesi akitodolo nama emamu kesi kanyunete ebe akejen kiton akanini eyaito kesi ngoli wai. Kosodete akisiaun akote epone lo emudiarata ng’ul iyare. Kosodi ang’ajep akikopaun ‘epulan’ kadama, kitosomaye katipet. Koumonikin epupo abeikina kagogong’ na ajaikinosi akanini kiton akejen. Ng’ai ichasit chut kama kes? Kitimokini. Kosodete ikinachan luche de lu amamu ariang’uto nuajaasi kaluche kiton kalu abeikitosi, akikopaun eporoto ka akituk. Kogeuni apoga ebe kesi eraito luka amaan kakwaana akilanya luche kere. Kosodete akiro akibelokin atipet korauni ebe ng’ai egogong’? Kosodete akejen epogi kanuka kaujau akanin de kanuka ejauten kibokoro kesi korasiete imwarito ibokoro luka kejen ebe euriaka kotumito. Mamu ibokoro kakejen abuut kochamutu akilanyo, Kosodete abong’okin imwarito ikinachana kes luka kanin kwape isiaitotor , kanuka eteng’e.

Abu apega ng’in kitolot aparasia nu ipu. Kosodi akekesari kesi asoma nenipe kojokan. Kosial korauni ng’ai epolo. Kosodete akote atutubesia luche kaakwana akisimorikin kesi.

Kosodi ang’ajep atiakun ebe kojaikin abolia naka abolokin. Kochamunete kijokosi ebe ng’olo erai eruja lo elae. Koni konye? Iche kobalasi koutakinosi akejen kitoni akanini. Iche kobalasi ebe korau ejie loka ilengia, akiriya, akerit, elee kwapeka echees, kere da ichekas. Konye abuni kong’eroi kijokis naarai mamu kitirianuto kesi kijokis. Kosodi ang’ajep bobo, kedau akilipun aumisio alomun kadam, ayauni abong’okinet ebe, Ng’oli wai koseu nakesi abolia. Kochamunete Akanin kiton Akejen.

Kogeuni abolo na ajaikin nama iberite kamoni, karir ka ng’olol. Kosodete atutubesia kere apirianar bobo kang’oli wai elokokina noi kakirot kere na apedori akichede akwaan kanu kona arok kes ikikilas. Kitilioret akonyen nama elwana ing’ichete ikapilan kere ni eyauni ichani alomun kagola kapede. Kosodete akii de adeikin apupun nama ebalar ibore dee. Kikarishori ekume ang’ar ikumes keng’ tena ng’ale epedori aking’uun akiroto na erono na emam akonyen kakii kobutu kojenutu. Ang’ajepe arait achelun, “ekapilan!”

Abu ekuwam kisiaraki auta na toma amagoron awong’on, akipi, ka owuria de. Itieng’ luka akejen kawong’on kesi araasi lu sodit atukokin, lu epu kamaka lu apolok irumitosi akwii akitodiar ebe ebuto kesi kakinapakina . Arait atuket na itiminarit akonyen kana arai ajai Orisai, Ang’alu, Eng’atuny, Amosing, Ebu, Etome, Atiga, Angamia, Akiteng’ na aujak amobuar ka Ekosuan lo auriaka amobuar, Amori, Amiem, Apoo, Enyuru, ka Amir. Luka akipi de kwape ka Emiria, Ekoleit, ka Epiu abuutu kitoduuto akaulo kesi bon kakipi. Luka akejen kaare de, Kwape ka Ekulu Katapen, abutu kiwokawokata abenokoka kes kalakara, kosodete ikweny ainyakin kokitoo, korwokinete Iberei de etupasi. Kosodete Asimokok, Amachigo, Amarakitekere, Agolut aliate kokwap kiton kokito de. Kochedi agogou e losi adiodio kokitoo, Komanimani Ekibobo ekeri iwaitin kere mamu kieng’uni. Edokolet, Echom, ka Echome Emabir (kere de Egorila) aporete kateniek kikitoo. Ikitoo de ka amoniyek kosodete anianar adio adio wailo, waije kiton; kosial kokumikinete atuket kakideun inapakina kotupakina.

Kosodi akituk ang’ar abolo na kekiruke:

    Isomaete siong’o nu kalakara
    Isomaete siong’o nu kalakara
    Isomaete siong’o nu kalakara
    Naarai siong’o kere
    Ilomuto kojarete ka ape.

Kiyapokinete Akanini kitoni akejen achamun nu elomunete ketau kalokajokan; emam ariapunun,emam aaunyanar mere de komam akiming’ming’a.

Akanin ageunete abolo. kochakikinite akitoyi kwap. Kalimokini akejen kosekutu akitoyi ng’ini, kesi are kijokisi, kere kedieny boni, kere kedieny nepepe ka teteni, kere kimorikinosi asekun akitoi ng’ini kokwap kitoni achakar. Apedorete kesi aking’itakin kamoun ekipone kere lo epedorata ibokor kes epe, kere imorikina kopone kijokis abeikin asekuni akitoyi ng’ini ka-chakar. Abu kotamakisi akibelori akitoyi ng’ini, akijukar, kepone egelagela konye kokuruwori kesi asekun akitoyi ng’in tenan. Kanuka akisukunyar, nu abeikinete kesi asomakin arait bon apetor nedio king’aren. Napa anyunata ibokor ebe ekarata akejen chut, abutu kiliputu akituk eporoto kosodete akikikila ekwenasi noi. Kosodete lukabolo, Akanin, akitoduna kedel bobo itiminarit noi Asoma ka ibokoro kesi lu eujak kisiaito, kosekunete akitoyi ng’ini. Kochakarete akanini akitoyi ngi’ni toma amoni na alwana. Kitiminari akirot ng’in lo aboliasi, kalu etete de. Abutuu akanini kitodiasi achua ache: kosekun ising’e kachuran kemuchere. keupakinete eusi osindan, kitenete aunoi kikokoron nu iritore ikito lu elangir. Kitenete akwaras karemor nama elwana, asuamat na nu abeikinete ibokor koruja bon.Kideunosi akejene itimokito achua kabenenu kiton ke ejautene ki ikinachan kes kalu isiato. Abutu akanini kalu eteete kobwang’ata akirama akaninini kokwenasi elakara noi isesenete akanini, akirot na abu koinak akejen akituur noi. Konye mam kesi alokokina akilanyo. Kona de ejaasi kesi nepeneni ituriete, igirete aikita asing’e kibokoro kes ka luka apolok atamito amoun epone lo ilanyata kesi akanini

Kosial korauni apaki kakejene kibokor kes, alemun echalenji kes. Kotemarete ebenen nakes. Ebe kodakata akanini akwaan kere alomun kaikiti ka pe akitodolo aikit nache. Inyena abang’anut na? Kowomo-womoete ibokor ka kanini kepura. Arait ibore nika kitim. Kosodi iboro kere kakwaana akijulakinosi kuju kwapa. Kirumete akanin kwap kaapikinete chut akonyen kakwap. Amam bobo akonyen abeikinete akitere kojokan. Kolomete apuwa okume akikokin ikarishori. Kosodete akejen akikiari kujuu owuria. Kochelunete lu eteete kosodete akirukokin eboliasi:

     ‘Nyayo, Nyayo kujuu
    Nyayo Nyayo juu
    Hakuna matata
    Fuata Nyayo
    Hakuna matata
    Turukeni angani

Korauni sasa achwaa kes kere itee akanini nunayit pachu etodiyarito apirianut naka kitim. Abu kikar akwaan akikunyakini king’arene ata nedio. Na atamakinata akikunyar nedio, abuutu akanini kilulukisi kapipilu noi, kosodete agatari iriang’ariang’asi, ko osikinete akwaana ibiror. Kiyeng’unete bere eroko ketamakinete bobo. Apaki naka atamakini bobo, aterari ibokoro kes etiya akirum akwap tena. Konye ibokoro luka polok bon abutu koteraso akirumu akwap tena. Kotamakinete akigwagwata akejen , kirebokinet, naarai akikunyu ng’ini abu kitosoma aking’arasit kakejen—echalengi lo eraiti loka kanini boni. Kodoli apaki naka ibokor-luka-kenjene akwena. Kilipunete iporotoi lukapolok alomun kakituk akitegelikin nakes akwena kama kibokor ka-luka-kanini. Napa apupunata araton ng’in, abuutu kokadakisi akanini noi. Kotamakinete bobo akidak akwaan nakesial. Mamu abu kobeikisi. Kopasiate noi, kosodete akanini akiyun akilanyo. Abuutu akejen kolakarosi noi kanuka achwelere kes. Koyarete apak asukonori, akerinikin, aporonor kuju, akilamanar komam akwaan akibirori. Kogweete Lu etete kere kakichakachaka akwap echamuto. Abuutu akiro ng’un kokadakisi akanini ebalasi ebe mam kerait abeit naka abolo, kere abolia; bobo imuruokiito ebe akanini araiti kesi nesi ageunete ebolo lo.

Konye abutu kesi kijokisi lu-etete kogiputu ibore nikakitim ikamuto akanini. Ibokoro luka-polok lu aterara apak na atamakitor akanini adakite akwaan edeunosi etiakara kama-ka-luche na arare akotosi akipiangar asoma kakanin , eyatakisi abeikini-ka-akanini akirumite iboro kajokoni. Inyena konye eni? Agwalus chabo na arau agogong’!

Epeget loka atiakun ng’ai elanya abu kitolot aparasia akanyi, kape ejatatar kila akani ka kila akeju kibokor ikanyi. Abu kotamakisi noi atiakun kikari kesi agelun ng’ai elanya. Ng’olo wai-ka-kwaana ejeni asoma wai kes kojokan, ipe mam kepedor asoma boni. Kogeuni akinamanama kanuka polok. Kosodete akinyitakin: Akwaana konye nesi inyena? Kojenunete ebe akwaan nesi kesi kajokin-nenipe. Niche eraiti niche. Ng’olowayi-ka-akwaana tare asoma tena kaluche teter isomaete kajokini kojokan.

Konye kanuka akitamamun epeget kwape kalo mwaru kosodete alarasinoi-ka-kwaana kere atemari ebe ageun aparan ng’in, akwaana koloto itenara kuju: kichakito akejen kwap tena , aso akanin kikiara kokuju ouria. Abu akwaana kolakar noi. Kodete atemar ebee konye kochamakine idwe-luchisi aliate itosomaete akanini nenipe kakejene ng’ale komam itung’a kimuruokinite ageunet kes nalemi alosia akwaana kakejene kitoni akanini kapa kitieng’i. Kotiakete asoma: Akejen kibwokata akwaana elosio paka edoliere nama elosio. Kedolii, akanini konye isomaete asoma kajokini nu ekotoi asoma, akitene kitoni akirumit iboro lukasoma. Akejen isomaete asoma nu elang’ir nu-ka-dakite akwaana, akanini akitosoma apirianut kes kokitala, kama ejaasi kesi ebe aanyun ebe adolokin inyamata akituk. Akituk, kere ikiala asoma kes anyakaa inyamat ng’ulu kakijukar akooki itorito oporoto. Asoma ka akook de korau akiriere-ka-achuuni luka jokak kakijukar akwaana kere. Kosodi konye abukokin adakai kes (achini) orotin kakwaana nama itodoliere okituyi kere anukakini alipo akitobos alipo. Ikito akitolomun iraito kes, kosodi akani adeng’un iche kama kes kakipiakin akituk akinyama. Okwai. Ebo. Aikit kakijaar!

Aboliasinoi de abuni kotiakatiakai atupa kabeikinet kalaru-ka-kwaana: ekiruke, akwena, kejor abuni kinyekiner akituk. Akerite kitoni abolia-emopira loka akejen koinakinete akejen; koinakinete abolia-nake-ebasiketibol akanin, konye akejen akeriete eboliay. Asoma nuka-akeriit abu korautu nuka kejene. Abu atiakatiaka asoma kitarau akwaana-ki-twani amashini na egogong’ noi, na ilanyiti itieng’ de luka polok kasoma, bobo de kobeikini akwaana asoma nu ipwaka bobo kojoka noi .

Kong’in dee abuutu iwaitin kakwaana kojenutu ebe eroko akirar kes na ebeikini ayauni ang’olopa ache kaparasio kanu ebuuto.

Naarai akou na ejei kuju ebeit ebala ejokuna nesi akilanya akejen nu ichakito akwap, kere de ebe nesi ikapoloton akitelekar luejaas kwapa keng’, ebe luejaas kwape keng’ eraasi ibulesin usa. Kosodete akisichat noi akirar kes na ebala ebe kapolou kere, akou kalu ejaasi kwap keng’ iiriaka. Akitopolor akirot na abuni koakikisiai ebe kedumu ilaro kakwana ipe de epipili , ng’ini laro kopup apipilu ng’iping’in. Kokwenyarete akituk ebe ketema nesi , “niang’i eni kere ng’ini,” inera nesi kapa-ka-akwaana kere , mere kapa keng’ bon.

    Kosodete akirukokin:

    Ka-kwaana wok
    Emamu ebulesit
    Ka-kwaana wok
    Emamu ebulesit.
    Ng’ini alaru eng’arakiti alaru nache
    Ijakasi siong’o ikulepek
    Siong’o ka Siong’o
    Ijakasi siong’o ikulopek
    Siong’o ka siong’o.
    Ijakasi siong’o ikulopek
    Ang’ajep eporoto kosi
    Kirumi jo ong’o, ong’o de kerumi jo
    Idukete siong’o kajokini akwaana na eng’ale
    Kirumi jo ongio, ong’o de kerumi jo
    Idukete siong’o kajokini akwaana na eng’ale
    Atemelele erai akimorikina
    Nenipe kisomaete siong’o
    Kanuka akwaana kana eng’ale
    Akimorikina erai agogong’u.

Korauni lo ekiruke loka akwaana. Iruko akwaana paka-lolo de. Na nesi itodiarit agelaru kiding’i kiton itieng kere ng’ulu lu abu kong’eroto akibelosit naka akibwo.

Ingawa abuutu itieng’ ng’ulu luka akejen kawong’on kowanyutu ajokun na, abuutu kimwasi akibelosit-na-naka akibwo ebaasi ekiruke arait akitimosit narai akituk asubuno kanuka akinyama boni, mere kanuka ekiruke.

Kosodete ageuni edoket (epati) kanu amam akotosi akibelonokin ejautene kiponesio kes.
Kisi-siautu Itung’a akimorasit kanaka isiepen kakwaana isomaete tena, konye kaanyutu akwaana kiton akou bala itekerio lu ejiosi , ipe kuju ka nuche, kosubunete bala itieng’ lu abuutu kong’eroto akibelosit naka akibwo

    Akejen kuju
    Emam ibore itukuriani
    Kotupata akejen
    Emam ibore Itukuriani
    Kaporosi odowono.

Oshiali (Mwisho/End)


Translators:

Eumot J Omung’a
Omung’a is an official of Teso North Elders’ Council. He is a Makerere University-trained teacher, educator and administrator. He taught at Bungoma and Emusire High Schools before joining Kaimosi Teachers’ College as a teacher trainer. In 1995, he was tasked to revive Kamuriai Secondary School as Principal. In 2006 was employed by Carol Teacher’s College (Nakuru) as Principal. He is now Director of EBA ECDE teacher training College in Teso North. Omung’a holds a presidential Medal for distinguished (education) service. He has published five story books with Lulu. He is presently working on two novels: The Grand Handshake and Mourning my Ex.

Ishmael J Masake
Masake is an official of Teso North Elders’ Council. He had a short stint as a Bank teller before training at Kisii Teachers’ College as a P1 teacher. He rose to the ranks of inspector of schools at District level. He participated in writing Ateso books for the Kenyan ministry of education language programmes. He has written many manuscripts (poems) in both Ateso and English.

Prof. O. Olubayi
Olubayi was born and raised in Kenya and educated at Rutgers. Prior to joining Maarifa Education, he was the Vice Chancellor/President of the International University of East Africa (IUEA) in Uganda. He is a scientist and an expert on bacteria, education, learning, leadership and social-entrepreneurship. As a scientist and eclectic scholar, Olubayi earned his Ph.D. on bacteria-and- plant cell interactions at Rutgers University, holds a research patent on the flocculation of bacteria and has published several scholarly articles in microbiology, biotechnology and social science.

As an educator he taught at Middlesex College and at Rutgers University for 16 years, and has taught critical thinking in the IUEA MBA program. He has been an advisor and consultant to government officials in Kenya and South Africa, and UNDP on matters of literacy, education, biotechnology, sustainable development and global citizenship. He is an external advisor to PhD students in the Oxford University-Kemri/Wellcome Trust Research Program in Kilifi, Kenya.
As a social entrepreneur, Olubayi co-founded the nonprofit Kiwimbi International and the widely respected American nonprofit Global Literacy Project which sets up libraries worldwide and provides global service learning opportunities. As a thinker, he is the author of the book “Education for a Better World.”

“Growing up” by Nzube Ifechukwu

 

JAFearB-F3-TheSurviving


Today, our guidance and counselling teacher taught us the meaning of growing up. “Growing up,” she said, pacing up and down the cramped space in front of the class, “does not necessarily have to do with age.

“It has to do, instead, with the mind. You could be thirty and still think like a kid who just turned seven.  Remember that myth about seven being the age of reason? And you could be seven. Okay, seven may be an illogical overstatement. Let’s say fourteen. You could be fourteen and think like you’re forty.”

When I was fourteen, I began to wobble on the word ‘God’ and wondered if those who easily uttered it as though it were some word of greeting felt what I felt. Na God, God dey, by God’s grace, they would say impulsively at a question about their well-being, feats they achieved or something they intended doing.

Since then, I’ve felt my heart twitch at that G-word, something akin to a deep-rooted unanswered question; an unutterable doubt. I still say ‘God bless you,’ after an acute heart twitch or when I deeply appreciate a kind gesture done to me. Often though, I add ‘your’ before the word–I can’t even utter it now–and visualize the ‘g’ in lower case.

I told Mum, whom I always confide in with every issue, when I had the first twitch. “What should we call that one?” alarmingly escaped her full lips, so I knew the issue was a bog where no one dared tread lest they slipped and dislocated their hips. “You shouldn’t feel that way. Just believe. Believe.”

In the classroom this morning, I learned what that could be called: growing up.

•••

Dad has not grown up. He still goes to church every Sunday and swallows every gibberish the priest spews, hook, line and sinker. I still go, too, but only because Dad will toss me out of the front balcony of our flat if I don’t.

If he could do so to Abụchi and Nneka–now don’t be a fool, he didn’t actually throw them downstairs from the balcony–big boy and girl like them, how much more me?

Over the years, we’ve had to bear the brunt of Dad’s training; the harsh scolding and flogging with twisted wire at the slightest, most trivial erring.

“Nnaa, this is not the way to rear children,” Mum would say each time he hit us. “You’ll inflict them with perpetual foolishness by hitting them so.”

Later, she would boil water, bathe us and rub Robb all over our bodies, all the while saying, “He remains your father. He means well. I’m sure he’ll mellow by the time you’ve grown up.”

But Dad never mellowed, grew up. At any rate, he grew, has grown, worse.

•••

One day when Nneka–big girl like her–had completed secondary school and began to plait her hair and I just turned fourteen, Dad beat her till she became a mash, like the alibo we often eat.

I don’t remember how it all started, but I know Nneka sassed Dad and Dad asked her who she sassed and she threw her face away and did as though it wasn’t her Dad was talking to and made to leave–see Nneka oo! Dad’s face became puffy that instant, like he just woke up from sleep, and his eyes became bloodshot, like he just took snuff, as he yanked Nneka back by her left arm.

Then he socked Nneka on the face. Then he socked her again, and again, and again. He wouldn’t stop even when Nneka dribbled tears and blood and snot and saliva from her eyes, mouth and nose. And Nneka–wherever went that Dad-dread?–was all the while hurling incoherent abuses at Dad.

Dad held her tightly by the collar of her blouse as he unbuckled his leather belt. He pushed her to the ground and flogged her on all her body. Yet Nneka wouldn’t shut up as she thrashed and rolled on the floor of the living room.

Nneka was really unlucky that day; Mum had travelled home to Ichi for August meeting.

I burst into tears, pleading with Nneka to shut up. Did she want Dad to kill her? But, apparently, she was bent on dying, as she continued abusing Dad. My sobs had heightened when, miraculously, Dad stopped hitting her. I muttered ‘thank God’ for the first time in months without wobbling on the word or feeling any heart twitch. Nneka fell asleep almost immediately and I watched her, her wounds and welts, till my lids succumbed to the pounding in my head and I slept, too.

•••

“Sorry, Nne,” I said when we were in the bathroom later that evening.

She smirked, a gleeful stretch of her lips that exposed two buck teeth. Her stark naked body was draped in red welts and her face was bumpy like Papa’s yam farm at Ichi with mountainous ridges.

“You shouldn’t have talked back at him.” I peeled off my black nylon underpants.

She glanced down at my sparsely haired vulva. “I wanted to deflate his blom-blom ego,” she drawled, as though the movement of her jaws and lips caused her pain.

“Sorry.” I fought the hot tears that raged within me.

“He told me sorry. He took me to Doc’s shop. Come.” She bent her face towards mine. “My face reeks of Spirit, doesn’t it?”

I didn’t smell antiseptic; her warm breath was what hit me.

She moved away and, with lightning-speed, stooped over the bucket and splashed water on my belly. I shuddered with a chill. I moved to splash her, but she gripped my arm, giggling. I used the other hand and she let out a soft gasp and swivelled in a circle. We splashed more water, all the while giggling and trying to block each other but those subsequent splashes didn’t have the ice-cold chill of the first.

•••

Dad quarrelled with Mum about a year later, when Nneka had become a campus babe who wore heavy make-up, wore skin-clinging nylon trousers, and said ‘as in’ and ‘like seriously’ several times in a conversation.

He had come home from the market one evening chuntering to no one in particular about how nowadays girls preferred to ‘spoil’ before getting married. Mum and I were in the kitchen preparing onugbu soup and Abụchi had gone to fetch water at Bishop’s place. We knew it was about Nneka—not as though we would have asked if we didn’t—who was away at the University of Nigeria, Nsukka.

“Nne Nneka,” Dad hailed from the passageway linking the kitchen to the living room when no one responded to his chuntering. “So it’s a dog that has been barking, eh?” I stopped pounding the pepper and crayfish in the mortar immediately he called Mum, fraught.

Mum’s reply amused as much as it surprised me. “Dog kwa?”

“Didn’t you hear what I was saying about your daughter?” His footsteps could be heard approaching the kitchen.

Mum turned on her low stool to face him. “Did I know it was her you were talking about?”

Dad was dumbfounded as he stared at her, chagrin glinting in his eyes.

“But I think we have been through this” Mum continued. “If Nneka suddenly realized, like you think, though I know she has known all the while, that she can’t live with the man, then why not let her be? Nne is still a baby. She’ll still find a man she’s comfortable with. If it’s about money, a richer man will come.”

“O, o!” Dad exclaimed. “So you knew all this while? Yes, Nneka is a suckling! Because I sent her to university. Some of her mates, haven’t they nursed up to three babies?”

“Not only three, seven! Yes, I knew. You shoo away your children, that’s why they tell you nothing.” I tugged at a fringe of Mum’s wrapper, a silent plea to her to keep quiet. “Leave me!” she cried, and, in my alarm, the bulbous handle of the pestle hit my chin. “Pound what you were pounding, ọsọ!”

•••

Abụchi and I were in the kitchen to drink water when we heard Dad’s voice. We had been playing swell on the back balcony, hopping about on one foot within a wide rectangle of smaller rectangles. Was Dad back already? He had left for a Catholic Men’s Organization meeting at the church. Fearful, Abụchi dropped the glass he had been slurping from. The rasp of the chattering glass grated on my ears.

“Ha for this Abụchi! What kind of Dad-dread is this one kwa?” I snickered.

He made no attempt to deny that Dad’s voice and presence were a terror to him, like I would have. “Fast fast, let’s pack it before he sees it,” he panted, his embarrassed tone charged with a ring of self-pity.

I felt bad that I’d mocked him. I dashed towards the kitchen door and took the dustpan and broom propped up against the wall behind it. We had disposed of most of the bigger splinters when a dark silhouette loomed around the kitchen door. My knees were already buckling, my heart pounding, when I looked up and saw Mum.

“These children.” Mum cast a sympathetic eye over the scene. “Such haste! He remains your father, warts and all. You shouldn’t fear him.”

We both said nothing. Mum was the towering guardian angel that kept watch over us as we hastily, carefully disposed of the tiny shards.

The next day, at the dining table after church, Abụchi requested for an audience. He was going to leave home because of Dad. He couldn’t stay with him any longer. He needed peace of mind. He’d find some relatives to stay with or go and stay with Papa in the village. Anybody, anywhere but here, not with Dad. Abuchi’s belongings were ready. He’d packed them last night.

Dad swallowed hard, as though he choked on a chunk of akara. He got up quietly and went towards Abụchi’s room. Next, we saw him carrying out luggage to his own room.

“Nnaa,” Mum called out to dad with an affection she hadn’t expressed in a long time. “This is why your son would want to do these kinds of things, abscond from home. Why confiscate his luggage?”

Dad returned to the table and snatched Abụchi’s phone, with a speed that upended the big bowl of pap.

“Do you think you can stop him this way?” Mum continued, her tearful voice having lost some of its affection.

“I see you’re the one backing them,” Dad responded matter-of-factly.

“Yes.” The tears now flowed. “Why won’t I back them? Do you think you’d still be a father today if I had added to their horror by treating them the way you do? They all would have been dead by now.”

Dad seemed to have no time responding to what he always offhandedly dismissed as ‘women’s talk.’ He went out through the back door of the living room and returned with the gate key.

That key, clasped by a stainless steel ring, had been in my custody. I usually left it in the keyhole on the padlock – Mum and Dad had a spare each – since Abụchi finished secondary school and joined Dad at Ochanja.

Mum and I spent the Sunday with Abụchi in his room. She tried to convince him not to run away from home, stating that she’d die if he did. Abụchi just sat on his bed with his back against the wall, knees bent up towards his chin, and stared at whatever. I lay prone beside him, my elbow propping my torso, and watched his big misshapen feet with bulging insteps.

I fell asleep beside him and woke up very hungry. The curtains were drawn back and the sun rays came in through the polycarbonate window, blinding my eyes. Mum and Abụchi were not in the room. I went outside and saw Abụchi closing the toilet door behind him. Mum was in the kitchen drinking from a bottle of chilled water. I padded towards the cupboard.

•••

Dad detained Abụchi for a week and ran every errand that would have had him leave the flat. He told Abụchi he didn’t need his help again at the shop and made sure he was at my school just before or after dismissal each day to pick me up since he’d confiscated my key.

But after a week he began to tire or think Abụchi wouldn’t run away again. Abụchi began to fetch water again and run other errands that were his due. In the evening of his second day of freedom, Abuchi went to dispose of refuse at Nwaṅgene when the sun was only beginning to turn into the orange-red of rusted iron.

His prolonged absence only struck Dad, who was recumbent on the brocaded sofa in the living room watching Akkwa on ABS, when Mum came from the kitchen and said, “Is Abụchi not yet back?”

Dad flared up, a stoked fire. “I’ll beat the drum of the spirits for this child to dance!” He flounced out of the room, wearing his black polo shirt which had been on his lap while he watched TV.

I went to the front balcony and leaned on the iron railing. It was twilight. I saw Dad skitter across the busy road our house was along and continue his flouncing into the squalid expanse of rank puddles and garbage and fresh and decaying pig turds that is Nwaṅgene. Mum joined me in the balcony and we hoped in brooding silence for Dad to return with Abụchi.

•••

Our house has been as sombre and taut as Obinagụ Cemetery since Abụchi disappeared. Dad had reported to the police the next day, even given them Abuchi’s picture where he clutched theugili tree in the church compound, but it’s over a week now and he is yet to be found.

Dad reported to ABS, too, and they showed the picture that night during the commercials before Akk wa, with ‘missing boy’ written in a bold red font just above his head. Dad sulks and stays alone in the Master bedroom he shares with Mum after market each evening. He doesn’t watch Akk waagain, on the telly anymore. His eyes are always swollen, like he just stopped crying.

Mum sleeps in Abụchi’s room; that space with bare floors and decrepit household tools stacked at a corner and mosquitoes buzzing endlessly like Dad’s Volvo engine. She doesn’t tell me stories of her brilliant students anymore, of Abụchi’s namesake whom she said was more brilliant than she. We just cook in a disconcerting silence that amplifies the pounding of pestle in the mortar, the sizzling of frying oil on fire and the gurgling of washing water in the sink.

Dad still has my key and comes just in time to pick me up. He has mellowed; he doesn’t howl and glower at me anymore. He strokes my hair, chucks me under the chin, calls me ‘my dear daughter.’

•••

Dad has taken too long to come pick me up today. Is this my chance to find Abụchi? I trundle out of the school premises. Dad hasn’t put in enough effort in the search. How can he trust the police and the ABS people so? So he can have time for his shop? Is Abụchi not worth much more than money? Those police and ABS people–who knows if they still show Abụchi?–only care about the money Dad paid them, not Abụchi’s whereabouts. Lock up your shop, ransack every crevice of Onitsha, search and search till you’ve found your one son!

Let me take this bend, the other is a cul-de-sac. I’ll search and search, stare at every boy’s face I come across to be sure he’s not Abụchi. No going home until I’ve found him, I must find him. We will return home together this evening and Mum and Dad will sleep together again. Life will return to that hollow husk of a home this evening.


Nzube Ifechukwu grew up in Onitsha, where he was born on May 25 1992, and Ichi, his father’s hometown. He holds a bachelor’s degree in electrical engineering of the University of Nigeria, Nsukka. He has published poems in English and Igbo and an Igbo translation of a fable by Ngũgĩ wa Thiong’o, all on Jalada.

Credits: Bonus Edition, Jalada 05: The Fear Issue

fear bonus cover

**

Editor: Wanjeri Gakuru

Fiction Editors: Abdul Adan, Zak Waweru

Poetry Editor: Richard Ali

Cover Art (Source Image): John Jennings, Get Out, Buck!, 2017. Digital Media.

Cover Design: Marziya Mohammedali.


First published in July 2018
ISSN 2413-0524

© Jalada Africa Trust, 2018
P.O. Box 45140
Nairobi 00100
Kenya.
letters@jalada.org

Copyright © 2018 by Jalada Africa.

All rights reserved. No part of this publication may be reproduced, reprinted, or reposted elsewhere without the prior permission in writing of Jalada Africa.

For enquiries concerning reproduction of selections from this anthology, write to jaladaafrica@gmail.com


Creative Commons License
JA 05: Bonus Edition by Jalada Africa is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.

Permissions beyond the scope of this license may be available at http://jalada.org/about/.